Od czego zależy ostrość zdjęcia?

admin/ 13 lutego, 2018/ Kurs fotografii/ 1 comments

Od czego zależy ostrość zdjęcia?

Zacznijmy od tego co wpływa na ostrość zdjęcia – od strony sprzętu.

Po pierwsze ostrość zależy od obiektywu oraz sensora (matrycy) aparatu. Zestaw ten odpowiedzialny jest za to jaki efekt możemy uzyskać. Nie oznacza to jeszcze, że wystarczy mieć dobry obiektyw z dobrym aparatem, aby zdjęcia były ostre, ale o tym w dalszej części artykułu. Jak sprawdzić czy obiektyw który chcemy kupić jest ostry?

Najprostszym rozwiązaniem jest wejście na stronę DXO gdzie znajduje się tysiące testów sprzętu. Najprościej wpisać w google model obiektywu oraz producenta aparatu, dodając jeszcze słowo “dxo”. Np. dxo sigma 30mm 1.4 sony. Jeden z pierwszych linków wyświetla informację którą potrzebujemy (na zdjęciu). Sharpness podana w P-Mpx to ostrość którą otrzymamy zestawiając dany aparat z danym obiektywem. Przykładowo dla Sony A6000 i Sigmy 30 1.4 ostrość wyniesie 16Mpx, ale ten sam obiektyw z Sony NEX-7 da już ‘tylko’ 15Mpx. Dla obiektywu stało ogniskowego jest to proste.

 

Chcąc dowiedzieć się jak ostry jest obiektyw o zmiennej ogniskowej – tak zwany ZOOM sprawa jest bardziej skomplikowana. Załóżmy, że posiadamy Nikona d7000, a zainteresowani jesteśmy Nikkorem AF-S VR Zoom-Nikkor 70-300mm f/4.5-5.6G IF-ED. Z podanego powyżej sposobu dowiemy się, że zestaw ten da 6Mpx… tylko, że to wartość średnia ważona dla zakresu wszystkich ogniskowych! Aby dowiedzieć się, jak ostry jest ten obiektyw, musimy przejść do zakładki MEASUREMENTS, a następnie SHARPNESS (na zdjęciu). Wg koloru dowiemy się jak ostry jest obiektyw przy danej ogniskowej i przy jakiej przysłonie. Dla 200mm, aby uzyskać najostrzejsze zdjęcie należało by przymknąć przysłonę do ~f8. Przy f5,6 zdjęcie będzie zawierać mniej szczegółów (w ten sam sposób można sprawdzić obiektyw stało ogniskowy – przy jakiej przysłonie daje najostrzejsze zdjęcia).

Tylko… że to nie koniec!

W kolejnej zakładce “Global Map” sprawdzić możemy jaką ostrość uzyskamy w jakiej części kadru:

  • at center – w środku kadru
  • at 1/3 at 2/3 – w odpowiedniej odległości od środka do krawędzi
  • at corner – w narożniku kadru

Najlepsze obiektywy dają najrówniejszy obrazek w pełnym kadrze. Bez dużych różnic w rozdzielczości między środkiem, a narożnikiem. W kolejnej zakładce “Field Map” widać wizualizację ostrości w kadrze dla danej przysłony i ogniskowej. Należy pamiętać, że takie wartości uzyskano na testowanych egzemplarzach, w praktyce każdy obiektyw (ten sam model) może się różnić w zależności od danej sztuki.

Sprawdźmy teraz co stanie się zmieniając dla danego szkła model aparatu z którym ma współpracować. Zauważymy, że przykładowy nikkor 70-300 z d7000 da średnio 6Mpx, ale z d7100 już sporo więcej bo 9Mpx. Dlaczego? Ponieważ d7100 posiada matrycę o wyższej rozdzielczości (co jednak może mieć też minusy- mogą pojawiać się większe szumy przy słabszym świetle, gdyż pojedynczy piksel musi być mniejszy, aby było ich więcej na matrycy o tych samych wymiarach, przez co zbierze mniej światła).



Co oprócz sprzętu?

Przede wszystkim czas naświetlania! Gdy ustawimy za długi czas, zdjęcia będą ‘rozmazane’, nieostre.

Jaki czas jest więc prawidłowy? Nie ma jednego prawidłowego, wszystko zależy od kilku czynników. Zdjęcia mogą być rozmyte ze względu na:

  • rozmycie spowodowane poruszeniem aparatu (w tym przypadku cały kadr jest nie ostry)
  • rozmycie obiektu fotografowanego (obiekt jest nie ostry, inne elementy są ostre)

Jedna z podstawowych zasad ustawiania czasu naświetlania podczas fotografowania z ręki, to dobieraniu czasu do ogniskowej. Mając np. ogniskową 200 mm ustawiamy czas nie dłuższy niż 1/200s, ustawiając 30mm nie dłuższy niż 1/30s. Tylko zasada ta dotyczy pełno klatkowych aparatów! Większość zaawansowanych amatorów używa aparatów z matrycami APS-C, dla tego typu aparatów (upraszczając) wartość ogniskowej należy pomnożyć x1,5. Dla podanych przykładowych ogniskowych, należało by dla 200mm ustawić czas nie dłuższy niż 1/300s, a dla 30mm 1/45s. Oczywiście jeśli ktoś potrafi bardzo stabilnie trzymać aparat można czas odpowiednio wydłużyć. Ta sama sytuacja jeśli wykorzystujemy monopod. Używając za to stabilizacji w obiektywie lub tej wbudowanej w aparat czas naświetlania można zwiększyć nawet o 4 poziomy!

Metoda ta nie dotyczy jednak fotografowania ze statywu, z podniesionym lustrem przy użyciu pilota lub timera. Wtedy zdjęcie powinno być ostre bez względu na ustawiony czas. Należy tylko upewnić się, że nic nie wpływa na stabilność zestawu, wiatr, uginająca się podłoga, przejeżdżający tramwaj itd. W tym przypadku warto wyłączyć stabilizację gdyż może ona spowodować rozmycie!

Nikon d7000 + Nikkor 70-300 VR,1/800s

Powyższe zdjęcie powstało na zasadzie prób i błędów. Podczas fotografowania z czasami 1/640s zdjęcia okazywały się nie ostre ze względu na rozmycie obiektu. Przy wartości 1/800s ruch psa został zatrzymany. Dobieranie odpowiedniego czasu do sytuacji wyrabia się z czasem, nie ma innej drogi niż robienie dużej ilości zdjęć i porównywanie własnych wyników.

Czy ostrość jest prawidłowo ustawiona?

Ostatnią najczęściej występującą sytuacją jest nie trafienie ostrości.  Poniższe zdjęcie jest nie ostre tam gdzie powinno być ostre. Oczy nie znajdują się w głębi ostrości. Takie zdjęcie powinno trafić do kosza.

Sony A6000 + Sonnar 135/3,5

Polecam inne wpisy w dziale kursu fotografii.

Share this Post

1 Comment

  1. Bardzo ciekawie i profesjonalnie napisane. Dzięki

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>
*
*